SSL, Domain, Hosting — Azərbaycan Bazarında Real Xərc Hesabı (2026)

SSL, Domain, Hosting — Azərbaycan Bazarında Real Xərc Hesabı (2026)

Salam, developer dostum. Gəl bu gün o mövzudan danışaq ki, hamımız bir gün onunla üz-üzə gəlirik: layihəni localhost-dan çıxarıb real dünyaya buraxmaq. Yəni domain almaq, hosting seçmək, SSL quraşdırmaq. Amma Azərbaycanda bu işin xərci nə qədərdir? Hansı provayderi seçmək lazımdır? Gəl hər şeyi AZN ilə, konkret rəqəmlərlə, real müqayisə ilə açaq.

---

Domain — .az almaq, yoxsa .com?

Birinci sual budur: hansı domain zonası? Əgər Azərbaycan bazarına işləyirsənsə, .az domeni ciddi görünür. Amma qiyməti .com-dan xeyli bahadır.

Məsləhətim: Əgər startup edib, texnologiya sektoruna hədəflənirsənsə — .dev və ya .com götür. Portfolio sayt üçün .com kifayətdir. .az isə korporativ layihələr, dövlət tenderləri, yerli biznes üçün daha uyğundur.

Namecheap-dən .com domain almaq nümunəsi terminala baxsan sadədir, amma əsl iş DNS konfiqurasiyasındadır:

bashKopyala
# Cloudflare DNS-ə keçid etdikdən sonra A record əlavə et
# Cloudflare Dashboard → DNS → Add Record
# Type: A
# Name: @
# Content: 185.XX.XX.XX (serverinin IP-si)
# TTL: Auto
# Proxy: Enabled (narıncı bulud)

Cloudflare-in DNS xidmətini istifadə etməyin ən böyük üstünlüyü — pulsuz CDN və DDoS qorunması əldə etməyindir.

---

Hosting — Harada saxlamaq?

Bu, ən çox pul xərclənən hissədir. Azərbaycanda bir neçə seçim var:

1. Yerli hostinqlər (AzərHost, Hoster.az, R1Soft)

• Shared hosting: 8-20 AZN/ay
• VPS: 25-80 AZN/ay
• Üstünlük: Yerli dəstək, AZN ilə ödəniş, faktura alırsan
• Mənfi: Performans dünya brendləri ilə müqayisədə zəifdir, panel köhnədir

2. Xarici cloud provayderləri

Qeyd: AZN məzənnəsi 29.03.2026 tarixinə uyğun təxmini hesablanıb (1 USD ≈ 1.70 AZN, 1 EUR ≈ 1.88 AZN).

Ən populyar seçim Bakı developer-ləri arasında: Hetzner + Cloudflare kombinasiyası. Səbəbi sadədir — Hetzner Avropada (Finlandiya, Almaniya) serveri ucuz verir, Cloudflare isə CDN ilə Azərbaycandan olan sorğuları sürətləndirir.

Əgər Next.js, Nuxt, SvelteKit kimi framework istifadə edirsənsə, Vercel və ya Netlify-ın pulsuz planı portfolio və kiçik layihələr üçün bəs edir.

Hetzner-də server qurma nümunəsi:

bashKopyala
# 1. Hetzner Cloud Console-dan CX22 server yarat
# 2. SSH ilə qoşul
ssh root@185.XX.XX.XX

# 3. Əsas paketləri quraşdır
apt update && apt upgrade -y
apt install nginx certbot python3-certbot-nginx -y

# 4. Nginx-i yoxla
systemctl status nginx

# 5. Firewall qur
ufw allow 22
ufw allow 80
ufw allow 443
ufw enable

---

SSL Sertifikat — Pulsuz, yoxsa pullu?

Qısa cavab: 2026-cı ildə SSL üçün pul verməyin demək olar heç bir mənası yoxdur (əgər EV sertifikat lazım deyilsə).

Pulsuz SSL seçimləri:

• Let's Encrypt — Sənaye standartı. 90 günlük, auto-renew olur.
• Cloudflare SSL — Cloudflare DNS istifadə edirsənsə, bir klik.
• ZeroSSL — Let's Encrypt alternativi, eyni prinsip.

Let's Encrypt quraşdırması (Certbot ilə):

bashKopyala
# Nginx üçün SSL sertifikat al və avtomatik konfiqurasiya et
sudo certbot --nginx -d menimsayt.com -d www.menimsayt.com

# Auto-renew işləyir mi? Test et:
sudo certbot renew --dry-run

# Cron job yoxla (certbot avtomatik əlavə edir):
systemctl list-timers | grep certbot

Bu əməliyyatdan sonra saytın HTTPS ilə işləyəcək. Heç bir əlavə xərc yoxdur.

Pullu SSL nə vaxt lazımdır?

---

Real Xərc Cədvəli: İllik Büdcə

Gəl iki ssenari üçün illik xərci hesablayaq:

Ssenari 1: Portfolio / Blog (Minimum büdcə)

Ssenari 2: Startup / SaaS layihə (Optimal)

Bunu kontekstə qoyaq: Bakıda junior developer-in orta aylıq maaşı 800-1200 AZN arasındadır. Yəni bir SaaS layihəni illik ~116 AZN-ə — maaşın onda biri qədər xərclə saxlaya bilərsən. Bu, heç bir bəhanə üçün yer qoymur.

---

Ümumi Səhvlər və Tövsiyələr

• Səhv: Yerli hostinqdən "unlimited" paket almaq. Unlimited deyə bir şey yoxdur, sadəcə fair-use policy altında işləyir.
• Səhv: GoDaddy-dən domain almaq. İlk il ucuz, renewal qiyməti 2-3 qat artır.
• Səhv: SSL-siz production-a çıxmaq. Google SEO-da cəzalandırır, Chrome "Not Secure" yazır, istifadəçi itirir.

Tövsiyələr:

1. Domain-i Cloudflare Registrar-dan al — at-cost qiymətdir, markup yoxdur
2. Hosting üçün Hetzner-i yoxla — Avropada ən sərfəli price/performance
3. SSL üçün Let's Encrypt + Certbot qur, auto-renew-u unut
4. DNS-i Cloudflare-ə yönləndir — pulsuz CDN, analytics, DDoS protection
5. Monitoring üçün UptimeRobot (pulsuz plan, 50 monitor) əlavə et

---

Son Söz

Azərbaycandan dünya səviyyəli layihə çıxarmaq heç vaxt bu qədər ucuz və əlçatan olmayıb. 20 AZN-ə portfolio saytını, 120 AZN-ə tam SaaS infrastrukturunu qura bilərsən. Əsas olan başlamaqdır.

Sualın varsa — Baku Stack-in comment bölməsində, yaxud Telegram qrupumuzda yaz. Deploy mübarək! 🚀