Python Automation: Gündəlik Developer İşlərini Avtomatlaşdırmaq

Python Automation: Gündəlik Developer İşlərini Avtomatlaşdırmaq

Salam, developer dostum. Səninlə çox konkret danışacam: əgər hər gün eyni Excel faylı açıb formatlaşdırırsan, eyni folder strukturunu yaradırsan, eyni log fayllarını gözlərinlə scan edirsən — sən robot işi görürsən. Və Python bu işi səndən yaxşı edir.

Stack Overflow-un 2025-ci il Developer Survey-inə görə, developerlərin 73%-i gündəlik iş axınında ən azı bir avtomatlaşdırma scripti istifadə edir. Amma Bakıda, xüsusilə outsource şirkətlərdə və startupalarda bu rəqəm çox aşağıdır. Niyə? Çünki çoxumuz "vaxtım yoxdu, əl ilə edim getsin" deyirik. Bu gün bu düşüncəni dəyişəcəyik.

---

Niyə Automation? Rəqəmlərlə Danışaq

Təsəvvür et, gündəlik bu işləri əl ilə edirsən:

• CSV/Excel faylları formatlaşdırmaq — gündə ~25 dəqiqə
• Folder və fayl strukturu yaratmaq — gündə ~10 dəqiqə
• Log fayllarından error tapmaq — gündə ~20 dəqiqə
• API-dən data çəkib hesabat hazırlamaq — gündə ~30 dəqiqə
• Eyni email/mesajları göndərmək — gündə ~15 dəqiqə

Cəmi: gündə ~100 dəqiqə, ayda ~36 saat. Bakıda orta bir Python developer ayda 1500-2500 AZN qazanır. 36 saatı pula çevirsək, hər ay təxminən 340-560 AZN dəyərində vaxt itirirsən. İllik? 4000-6700 AZN. Bu, Macbook almağa bəs edər.

---

1. Fayl və Folder Əməliyyatlarını Avtomatlaşdır

Hər yeni layihədə eyni folder strukturunu yaradırsan? Bunu bir dəfə yaz, həmişə istifadə et:

pythonKopyala
import os
from datetime import datetime

def create_project_structure(project_name):
    base_path = f"~/Projects/{project_name}"
    folders = [
        "src", "tests", "docs", "scripts",
        "src/models", "src/services", "src/utils",
        "tests/unit", "tests/integration"
    ]
    
    for folder in folders:
        path = os.path.join(base_path, folder)
        os.makedirs(os.path.expanduser(path), exist_ok=True)
        print(f"✓ Yaradıldı: {path}")
    
    # README.md avtomatik yarat
    readme_path = os.path.expanduser(f"{base_path}/README.md")
    with open(readme_path, "w") as f:
        f.write(f"# {project_name}\n")
        f.write(f"Yaradılma tarixi: {datetime.now().strftime('%d.%m.%Y')}\n")
        f.write(f"Developer: Baku Stack\n")
    
    print(f"\n🚀 {project_name} layihəsi hazırdır!")

create_project_structure("fintech-api")

Bu sadə script səni hər layihədə 10 dəqiqə xilas edir. Kiçik görünür? İldə 50 layihə açsan, 8 saat qazandın.

---

2. Log Fayllarından Avtomatik Error Tapma

Bakıdakı bir çox şirkətdə — istər bank sektoru olsun, istər e-commerce — production log faylları nəhəng olur. Gözlərinlə axtarmaq əvəzinə:

pythonKopyala
import re
from collections import Counter
from pathlib import Path

def analyze_logs(log_path, top_n=10):
    error_pattern = re.compile(
        r"(ERROR|CRITICAL|FATAL)\s*[:\-]?\s*(.*)",
        re.IGNORECASE
    )
    
    errors = []
    log_file = Path(log_path)
    
    if not log_file.exists():
        print(f"⚠ Fayl tapılmadı: {log_path}")
        return
    
    with open(log_file, "r", encoding="utf-8") as f:
        for line_num, line in enumerate(f, 1):
            match = error_pattern.search(line)
            if match:
                errors.append({
                    "line": line_num,
                    "level": match.group(1),
                    "message": match.group(2).strip()[:80]
                })
    
    # Ən çox təkrarlanan errorlar
    error_messages = [e["message"] for e in errors]
    most_common = Counter(error_messages).most_common(top_n)
    
    print(f"📊 Cəmi {len(errors)} error tapıldı")
    print(f"{'='*50}")
    for msg, count in most_common:
        print(f"  [{count}x] {msg}")
    
    return errors

# İstifadə
analyze_logs("/var/log/myapp/production.log")

Bu scripti cron ilə hər səhər saat 09:00-da işlədə bilərsən. İşə gəlmədən errorları bilirsən. Sənin team lead-in bunu görəndə təəccüblənəcək.

---

3. API Monitoring: Xidmətlərin Status Yoxlaması

Bakıda fintech və e-commerce layihələrdə işləyirsənsə, external API-lərin (ödəniş sistemləri, bank API-ləri) statusunu yoxlamaq vacibdir:

pythonKopyala
import requests
import time
from datetime import datetime

def check_services(services):
    results = []
    
    for name, url in services.items():
        try:
            start = time.time()
            response = requests.get(url, timeout=10)
            elapsed = round((time.time() - start) * 1000)
            
            status = "✅ UP" if response.status_code == 200 else f"⚠ {response.status_code}"
            results.append(f"{status} | {elapsed}ms | {name}")
        except requests.exceptions.RequestException as e:
            results.append(f"❌ DOWN | --- | {name} ({str(e)[:40]})")
    
    timestamp = datetime.now().strftime("%d.%m.%Y %H:%M")
    print(f"\n🔍 Service Check — {timestamp}")
    print("-" * 45)
    for r in results:
        print(f"  {r}")
    
    return results

# Layihəndəki servisləri yoxla
my_services = {
    "Main API": "https://api.example.az/health",
    "Payment Gateway": "https://pay.example.az/ping",
    "Auth Service": "https://auth.example.az/status",
    "CDN": "https://cdn.example.az/check"
}

check_services(my_services)

Bunu Telegram bot ilə birləşdirsən, telefonuna bildiriş gələr. Əla DevOps praktikasıdır.

---

4. Excel Hesabatlarını Avtomatlaşdır

Bakıdakı şirkətlərin 90%-i Excel-ə sitayiş edir. Menecer hər həftə hesabat istəyir? openpyxl və pandas ilə bir dəfə yaz:

pythonKopyala
import pandas as pd
from datetime import datetime

def generate_weekly_report(data_path, output_path):
    df = pd.read_csv(data_path)
    
    summary = df.groupby("status").agg(
        count=("id", "count"),
        avg_time=("duration_minutes", "mean")
    ).round(2)
    
    week = datetime.now().strftime("%V")
    filename = f"{output_path}/report_week_{week}.xlsx"
    
    with pd.ExcelWriter(filename, engine="openpyxl") as writer:
        summary.to_excel(writer, sheet_name="Xülasə")
        df.to_excel(writer, sheet_name="Ətraflı Data", index=False)
    
    print(f"📄 Hesabat hazırdır: {filename}")

generate_weekly_report("tasks.csv", "./reports")

Bu scripti Windows Task Scheduler və ya crontab ilə hər cümə axşamı işlət. Bazar ertəsi menecer hesabatı hazır görər.

---

Automation Yol Xəritəsi: Haradan Başla?

Hər şeyi birdən avtomatlaşdırma. Bu addımlarla get:

1. Həftə ərzində əl ilə gördüyün təkrarlanan işləri siyahıya al — dürüst ol
2. Ən çox vaxt aparan 3 işi seç — Pareto prinsipi (20% iş, 80% nəticə)
3. Hər birini sadə Python scripti ilə həll et — mükəmməl olmasın, işləsin
4. Scheduler qur — cron, Task Scheduler, və ya schedule kitabxanası
5. Komandanla paylaş — sən hero olursan, komanda vaxt qazanır

---

Tövsiyə Olunan Kitabxanalar

---

Son Söz

Automation lüks deyil, zərurətdir. Bakıda developer olaraq rəqabət güclüdür — LinkedIn-də eyni pozisiyaya 200+ müraciət olur. Səni fərqləndirən texniki bacarıq deyil yalnız, məhsuldarlıqdır. Gündə 2 saat qazanan developer ayda 1 sprint irəlidədir.

Bu gün bir script yaz. Sabah ikincisini. Bir aydan geri baxanda, keçmişdəki özünə təəccüblənirsən.

Sualın varsa, şərhlərdə yaz — Baku Stack olaraq hər birinə cavab veririk. 🚀

— Baku Stack | 14 Aprel 2026